Năm 1985 ông Michael Gorbatschow được bầu làm tổng bí thư thứ nhất đảng cộng sản Liên Xô. Mục tiêu của ông Michael Gorbatschow nhằm cải tổ Liên Xô mà không cần thay đổi thể chế tức là không muốn từ bỏ con đường chủ nghĩa xã hội. Nhằm thực hiện các chương trình hiện đại hóa, thay đổi ở trong tất cả các mặt trong đời sống kinh tế. Perestroika, kế hoạch khuyến khích và hỗ trợ các sáng kiến cá nhân mà không cần phải loại bỏ kinh tế kế hoạch theo con đường xã hội chủ nghĩa. Vấn đề mà ông Gorbatschow phải đối mặt là hệ thống cũ bị tan rã trong khi chưa có nền tảng mới cho nền kinh tế. Cùng với Peretroika là Glasnost, cho phép truyền thông được phép công khai đi vào từng ngõ ngách của đất nước, không hạn chế nhằm công khai minh bạch các chính sách của nhà nước và chống tham nhũng. Nhưng Glasnost đã thể hiện là cách mở cửa sai lầm cho truyền thông khi thay vì người ta tranh luận về tương lai của nhà nước Xô Viết lại trở thành tranh luận về sự hoài nghi với chủ nghĩa cộng sản, chủ nghĩa Stalin và kết thúc năm 1990 với sự đánh mất vai trò lãnh đạo của đảng cộng sản Liên Xô. Sau Glasnost, năm 1989 là lần đầu tiên có bầu cử tự do trên toàn Liên Xô.
Lần đầu tiên Liên Xô chính thức có các cuộc đàm phán với Mỹ về việc giải trừ quân bị, chấm dứt chạy đua vũ trang tốn kém cho cả hai bên sau nhiều thập kỷ. Năm 1988 ông Gorbatschow cho rút quân khỏi Afghanistan, chấm dứt gần một thập niên nhúng tay vào cuộc chiến đẫm máu với sự hỗ trợ của người Mỹ cho đối phương. Sau đó một năm, ông Gorbatschow đàm phán với phía Mỹ về việc thống nhất nước Đức.
Từ năm 1988 tới năm 1990, hàng loạt các nước cộng hòa Xô Viết khôi phục chủ quyền quốc gia, thậm chí như Lituva và Gruzia còn tuyên bố độc lập. Ông Gorbatschow tìm cách chữa cháy bằng cách cho thành lập một dạng liên minh và kết thúc sau vụ đảo chính vào năm 1991. Kể từ đây ông Gorbatschow mất uy tín và buộc phải từ chức vào tháng 12 năm 1991.
Những sai lầm liên tục thời ông Boris Jelzin lên nắm quyền đã đẩy nền kinh tế rơi xuống vực thẳm. Một trong những sai lầm lớn nhất là việc cho tư nhân hóa các công ty nhà nước. Việc này có thể giúp cho giảm lạm phát và sản xuất tăng trưởng. Nhưng cái giá của nó ở chỗ nhà nước buộc phải vay nợ những khoản tiền khổng lồ và ngân sách bị cắt giảm. Cũng từ đây, các khoản chi tiêu cho xã hội bị giảm, thu nhập của người lao động, của những người hưu trí cũng buộc phải giảm. Bên cạnh đó là sự hình thành một nhóm những người giàu có, đồng Rúp mất giá thảm hại và vật giá leo thang.
Nguyên nhân chủ yếu là ngành công nghiệp của Nga, tức Liên Xô trước đó, đã lỗi thời, chủ yếu phục vụ ngành công nghiệp quốc phòng, bỏ bê ngành thực phẩm và hàng tiêu dùng. Một lý do khác nữa là sự vay mượn tràn lan của chính quyền mà không tính toán tới hậu quả của nó. Nợ nước ngoài tăng nhanh tới mức chưa từng có, chỉ riêng tây Đức đã cho vay tới 4 tỷ DM, mà chẳng đầu tư vào ngành nào cụ thể gây lãng phí rất lớn.
Không chỉ kinh tế của nước Nga đầu thập niên 1990 rơi xuống vực thẳm mà chính Liên Xô trước đó cũng phải đối đầu với muôn vàn sức ép từ các phía. Mở cửa, vay nợ nước ngoài thì cũng là thời điểm mà những ông chủ nợ cũ từ thời Nga hoàng kéo đến đòi nợ. Nước Anh ở thời điểm đó còn giữ 5,5 tấn vàng từ thời Nga hoàng đã sử dụng làm công cụ ép Liên Xô phải thanh toán các khoản nợ cũ và Pháp cũng vậy, đã sử dụng 47 tấn vàng được cho là của Nga hoàng ép Liên Xô phải ngồi vào bàn đàm phán.
Tới năm 1990, Liên Xô khi đó trong tình trạng thảm hại: GDP giảm 2% so với 1989, sản xuất giảm 3%, xuất khẩu giảm 6,9%, cán cân thương mại thâm hụt tới 10 tỷ Rúp và thâm hụt ngân sách từ 22,6 tỷ Rúp năm 1989 đã lên tới 58,1 tỷ Rúp năm 1990.
Bước sang năm 1991 tình hình còn tệ hơn khi GDP giảm 8%, ngoại thương giảm trên 30% và số các công ty làm hàng xuất khẩu giảm 18%, đầu tư giảm 16%, sản xuất giảm 9%, ngân sách dự trù cho năm 1991 ở mốc 26,7 tỷ Rúp nhưng chỉ riêng quí I năm 1991 đã ngốn mất 26,9 tỷ Rúp, tiền thu từ các nước cộng hòa cũng giảm xuống, chỉ còn 39% so với những năm trước đó.
Ở thời điểm năm 1991 theo thống kê sơ bộ có vào khoảng 70 triệu người dân sống dưới mức nghèo đói. Nợ nước ngoài tới cuối năm 1991 đã lên tới 40 tỷ Rúp, tương đương 70 tỷ USD.
Ngày nay
Có quá nhiều bài viết với những con số nên có lẽ không cần phải nhắc lại mà chỉ nên đề cập tới việc kết:
Việc Mỹ và NATO cấm vận Nga liệu có đẩy nước Nga rơi xuống vực thẳm, khủng hoảng như thời Xô Viết hay không? Câu trả lời: Chắc chắn không!
Nước Nga ngày nay không phải là nước Nga của 25 năm về trước, cũng không vay nợ nước ngoài. Đối tác tiềm năng của họ trong khối BRICS đủ để cân bằng lại nền kinh tế vốn bị ảnh hưởng do NATO cấm vận. Bên cạnh đó là các nước châu Á, châu Mỹ La tinh luôn coi Nga là đối tác và bạn hàng đáng tin cậy và một nước Nga như vậy còn lâu mới sụp đổ.
GDP của Nga trong những năm qua:
Thu nhập của Nga từ dầu mỏ và khí đốt:
15 năm dưới chế độ "độc tài" Putin
-/-
Keine Kommentare:
Kommentar veröffentlichen