Gần đây trên mặt báo xuất hiện rất nhiều những bản tin liên quan tới người Yazidi ở Irak. Phần lớn nội dung đều cho rằng người Yazidi bị kỳ thị vì lý do tôn giáo, chủng tộc nhưng sự thật đó tới đâu? Phải chăng có điều gì là nguyên nhân chính khiến họ trở nên bị căm ghét như vậy?
Nói về người Yazidi cần phải nhắc lại rằng, với tộc người Kurd sống rải rác trên nhiều vùng lãnh thổ của các nước khác nhau thì người Yazidi được coi là cái nôi văn hóa, lịch sử của người Kurd (Điều đó tương tự như mối quan hệ ở Việt Nam ta giữa người dân tộc Kinh và người Mường.).
Người Yazidi là một nhóm thuộc dân tộc Kurd, nói tiếng Kurmanji, một trong ba ngôn ngữ chính của người Kurd. Trong khi người Yazidi theo tôn giáo cổ xưa của người Kurd, cầu nguyện bằng tiếng của dân tộc họ thì những người sau này cải đạo theo đạo Hồi đều cầu nguyện bằng tiếng Ả rập và họ buộc phải học tiếng Ả rập để có thể đọc được kinh Coran.
Nơi có nhiều người Yazidi sống nhất là vùng bắc Irak, khoảng 600.000 người. Ngoài ra họ còn sống rải rác ở Thổ Nhĩ Kỳ, Syria, Armenia, Gruzia và trong số đó có rất nhiều người qua châu Âu, chỉ riêng ở Đức ước chừng có khoảng 40 tới 60 ngàn người đang sinh sống.
Người Yazidi là một tôn giáo ra đời từ rất lâu, trước cả ca tô giáo và đạo hồi, tương đối khắt khe và cũng có nhiều điểm tương đồng như đạo Ca tô giáo, ví dụ như không thể lấy người ngoại đạo làm vợ hoặc chồng. Người theo đạo Yazidi là sinh ra được thừa kế, không có chuyện người khác cải đạo theo tôn giáo này được.
Trong khi ca tô giáo có kinh thánh, đạo hồi có kinh Coran và đạo phật có kinh phật thì Yazidi là một tôn giáo kỳ quặc: họ không có bất cứ cuốn sách tôn giáo nào tương tự mà tất cả chỉ là truyền miệng từ đời này qua đời khác.
Sự khác biệt của Yazidi với đạo ca tô giáo và đạo hồi có vài điểm đặc biệt:
- Chỉ có chúa trời, không có ma quỉ
- Không có thiên đường và địa ngục mà chỉ có kiếp luân hồi và đầu thai sang kiếp sau (tương tự đạo Phật)
- Chân lý của Yazidi "Một người tốt có thể là người Yazidi nhưng để trở thành một người tốt không bắt buộc phải theo Yazidi.". Tức là so với các tôn giáo khác như ca tô giáo và đạo hồi, Yazidi rất cởi mở.
- Theo Yazidi có hết thảy 72 tộc người trên toàn thế giới. Câu mà người Yazidi cầu nguyện hàng ngày là "Xin chúa trời hãy bảo vệ 72 tộc người rồi sau đó người hãy bảo vệ chúng tôi".
Cũng giống như các tôn giáo khác, Yazidi cũng có Lalish là vùng đất thánh, nơi hàng năm từ 6 tới ngày 13 tháng 10 có cuộc hành hương tối thiểu một lần trong đời của bất kỳ ai theo Yazidi. Tuy vậy kể từ khi chiến tranh Irak xảy ra, người Yazidi từ các khu vực khác gần như không bao giờ có cơ hội hành hương về đó.
Người Yazidi cởi mở với mọi tôn giáo khác và họ có mối quan hệ đặc biệt tốt với người đạo ca tô giáo. Trong quá khứ khi người Armenia bị đế quốc Osmann thảm sát, người Yazidi đã giúp đỡ rất nhiều người Armenia tránh khỏi cái chết. Và cho tới khi liên quân Mỹ Anh tấn công Irak cũng là lúc người Yazidi và người ca tô giáo ở Irak bắt tay hợp tác với liên quân Mỹ - Anh. Và đó chính là nguyên nhân của cuộc trả thù với người Yazidi hiện nay ở bắc Irak.
(Yazidi - Tôn giáo và cuộc sống, tác giả: Chaukeddin Issa)
Keine Kommentare:
Kommentar veröffentlichen