Ukraina thời phát xít Đức

Buổi sáng ngày 22 tháng 6 năm 1941, quân đội phát xít Đức vượt biên giới Liên Xô theo lệnh của Hitler "nhằm mở rộng đất cho dân tộc Đức". Cuộc tấn công Liên Xô được hiểu là một cuộc chiến hủy diệt, bất chấp sự chết chóc gây ra cho quân đội Xô Viết và người dân thường.

Bức hình quảng cáo để thu hút người Ukraina sang Đức làm việc

Tại Ukraina, quân đội phát xít Đức lúc ban đầu đã được chào đón như những người giải phóng. "Holodomor"* là cái tên mà người Ukraina đặt cho những thảm họa vì đói hồi 1932-1933 tại Ukraina. sự việc đã khiến cho hàng triệu người thiệt mạng.
Tương tự như tại Ba lan, sau khi quân đội phát xít Đức tiến về phía trước, "giải phóng" được vùng nào là những người trong chính quyền phát xít bắt đầu tuyển chọn người đưa về làm việc trong các khu công nghiệp của Đức để phục vụ cỗ máy chiến tranh. Với những lời hứa tốt đẹp, chào đón bằng những bó hoa, hàng triệu người Ukraina đã bị lừa sang Đức. Tình trạng kinh tế thảm hại khi ấy đã giúp cho phát xít Đức dễ dàng kéo được người Ukraina sang làm việc cho mình. Thậm chí phát xít Đức không cần phải cưỡng ép bất kỳ người Ukraina nào mà họ hoàn toàn tự nguyện ra đi, vì tình trạng các nhà máy đóng cửa, vì đói và sang Đức lao động có thể nói là giấc mơ với họ.

Người ta đứng xếp hàng để ghi danh sang Đức.

Nhưng chỉ vài tháng sau một số bức thư từ Đức được gửi về Ukraina cho biết tình trạng tồi tệ trong các trại lao động của Đức. Đói, thức ăn thì tồi tệ và quá thiếu thốn, thêm vào đó phải sống trong các trại giam đã khiến cho nhiều người ở Ukraina khi đó không ai còn muốn qua Đức.
Chậm nhất cho tới đầu năm 1943, chỉ còn những trường hợp bị cưỡng bức sang Đức lao động.
Bà Lubow Meleschko bị đưa sang Đức hồi năm 1942 cho biết "Tôi bị đưa sang Đức từ năm 1942. Người dân khi đó bị họ bắt ở bất kỳ nơi nào, dù là đường phố hay ngoài chợ. Thế rồi họ ném chúng tôi lên những toa tầu chở bò như những con súc vật  rồi họ đưa sang Đức để lao động cưỡng bức."
Bà Maria Nikolaytschuk, khi bị bắt đưa sang Đức lúc 11 tuổi viết lại "Chúng tôi trốn dưới tầng ngầm và họ tới, họ cho chúng tôi thời gian 5 phút để lấy đồ đạc rồi sau đó họ châm lửa đốt nhà. Chúng tôi phải sống dưới hào rồi mẹ tôi tới xin việc chỗ mấy người lính và mẹ con tôi đã sang Đức như vậy đó."

Từng đoàn người bị cưỡng bức sang Đức

Ngày 19 tháng 12 năm 1941, phát xít Đức ra qui định tất cả mọi người phải có trách nhiệm lao động công ích. Từ qui định đó đã dẫn tới đôi khi cả một lớp học hay có buổi cả rạp chiếu phim, thậm chí cả làng bị hốt lên các toa xe chở thú vật để đưa sang Đức.

Bà Maria Wasiljewna J. viết trong hồi ký về những ngày trong trại Emscher Lippe in Datteln "Những cái ôm cuối cùng với tiếng gào thét của sự chia ly. Những người bố người mẹ chen lấn xung quanh chúng tôi, cho chúng tôi những lời khuyên nhưng cũng vừa lúc ấy còi tàu rú lên và chúng tôi bị đưa tới nơi xa lạ. Phía sau chúng tôi chỉ còn âm thanh hỗn loạn và trước mắt tôi là hình ảnh của mẹ đầy nước mắt, nhìn tôi buồn bã rồi mãi một lúc sau mẹ mới nói: Con hãy trở về nhé, mẹ sẽ đợi con!. Viên cảnh sát hét: Nhanh lên! và rồi tất cả bị khuất sau làn sương mù bao phủ khắp nơi. Khi đó chúng tôi rất buồn. Kia là làng của tôi với cánh đồng cỏ mênh mông và những căn nhà cứ biến mất dần cho tới khi tàu chở chúng tôi lên tới đỉnh núi cũng là lúc chúng tôi nhìn thấy làng của mình lần cuối cùng. Vĩnh biệt người thân, vĩnh biệt mẹ thương yêu.....".

Đoàn người bị đưa lên những toa xe chở thú vật

Những người Ukraina được đưa tới tiểu bang Westfalen và cho sống trong một trại tập trung. Những ông chủ người Đúc, những doanh nghiệp và kể cả những nông trại ở các khu vực xung quanh, khi có nhu cầu kiếm người làm họ sẽ tới trại đó để chọn người về làm việc cho mình. Điều đó được bà Nadescha Wodolaschtzenko viết lại "Một buổi sáng chúng tôi đứng ra giữa sân thành 4 nhóm để cho người ta chọn, tương tự như mua bán nô lệ. Cần bao nhiêu người thì họ lấy bấy nhiêu.".

 *Holodomor= Từ ghép tiếng Ukraina = Chết đói, là sự kiện còn gây rất nhiều tranh cãi. Phía chính quyền Ukraina sau này và phương tây cho biết, thảm họa chết đói tại Ukraina do chính sách sai lầm của Liên Xô thời ấy đã khiến tại Ukraina  khoảng 3,5 triệu người chết đói, đưa tổng số người chết đói trên toàn Liên Xô lên tới 14,5 triệu. Phía Ukraina đòi liên bang Nga phải nhận trách nhiệm và yêu cầu quốc tế công nhận đó là vụ thảm sát người Ukraina. Tuy nhiên phía liên bang Nga đã bác bỏ vì hồi ấy đói là tình trạng chung của cả Liên Xô, người chết đói ở tất cả các tầng lớp dân chúng, ở tất cả các nơi, các vùng miền, các dân tộc chứ không riêng gì tại Ukraina.